Wijkverpleegkundige_5_FotorDe ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende en bijgevolg meest gekende vorm van dementie. Het proces start een 8 tot 10 jaar vooraleer er iets merkbaar is voor de buitenwereld. Het start met aantasting van ons reukorgaan, dit is ons eerste, primitief geheugenorgaan. Uiteindelijk wordt de dementie zichtbaar als de zenuwcellen die in de hippocampus gelegen zijn geleidelijk aan afsterven.
De zenuwcellen in de hippocampus slaan rationele gegevens op aan de hand van associaties. Het logisch redeneren is hiervoor noodzakelijk. Op die manier weten wij bijvoorbeeld wat er zal gebeuren als een verpleegster met een bloeddrukmeter onze kamer binnenstapt: binnen enkele ogenblikken doet ze een band om de arm, die zal opblazen en dat is vervelend, maar dat duurt niet lang. Daarna noteert ze alles en verlaat ze de kamer. Een persoon met Alzheimer kan misschien denken dat het een band is om hem/haar pijn te doen, waardoor ze emotioneel kwaad reageert en de verpleegster het niet begrijpt…
Andere belangrijke intellectuele functies vinden ook hier hinder van: om je weg te kunnen vinden in de ruimte, is associatie zeer belangrijk (vb. de kapper bevindt zich voorbij de kerk, aan de kant van de krantenwinkel). Ook de tijd inschatten gebeurt aan de hand van associaties: dit gebeurde voor of na de aanslagen van elf september, of nog concreter voor of na een geboorte van een achterkleinkind.. Het plannen en organiseren van complexe handelingen is ook afgenomen bij de ziekte van Alzheimer. Het koken van een maaltijd, waarbij aardappelen en vlees en groenten op hetzelfde moment klaar moeten zijn, vraagt planning anders brandt er wat aan of is één component nog niet gaar. Het rijden in een wagen vraagt ook veel ‘anticipatie’. Je kan maar goed plannen als je vooruit kan zien en dit lukt minder als associaties verloren gaan.
Het emotioneel geheugen, dat wel intact blijft, zal een zeer grote rol beginnen spelen. Deze emoties kleuren de reacties van de persoon die lijdt aan Alzheimer dementie. Als we kunnen begrijpen welke emoties er omgaan in het hoofd van die persoon, dan kunnen we hierop inspelen en hem geruststellen. Discussies op basis van rationele argumenten zorgen enkel voor frustraties en negatieve emoties bij beide partijen en brengen geen oplossing