Opa_Oma_Kleinkind-340x391_FotorAls je met de oudere met dementie wilt praten, is het goed om te streven naar een bepaalde structuur/volgorde van het gesprek. De oudere heeft nood aan duidelijkheid en wilt weten wanneer het gesprek begint en eindigt. In literatuur noemt men dit ook wel eens ‘het contactritueel’, namelijk een ritueel inbouwen bij het nemen van contact. Het contactritueel bestaat uit drie opeenvolgende stappen. Klik op de titel hieronder voor de tips.

  • Het openen van het gesprek

Bij het openen van het gesprek probeer je de aandacht te trekken van de oudere. Dit kan door de oudere aan te spreken, door het maken van bepaalde gebaren of mimiek en door lichamelijk contact. Denk maar aan een schouderklopje, een glimlach of een bepaalde manier van aanspreken.

 

  • Het gesprek zelf

Indien het gesprek op een aangename manier is geopend, kan het gesprek (hetgeen je wil vertellen of vragen) werkelijk beginnen. Indien het gesprek niet duidelijk werd geopend, probeer dan opnieuw.

Probeer tijdens het gesprek in te gaan op hetgeen de oudere wil vertellen, bevestig het verhaal van de oudere, zorg voor een gestructureerd gesprek en reageer steeds op een positieve manier. Indien er weinig structuur is in het gesprek, neem dan de leiding. Bijvoorbeeld: als de oudere afdwaalt naar een ander onderwerp, probeer dan onopvallend terug te keren naar het eerste onderwerp. Indien het gesprek niet gestructureerd verloopt waardoor je het gesprek moeilijk kan volgen, stel dan gerichte vragen.

 

  • Het afsluiten van het gesprek

Maak duidelijk aan de oudere dat het gesprek is beëindigd. Maak ook hier gebruik van je stem, mimiek, gebaar of een lichamelijke aanraking. Begin en sluit het gesprek steeds op dezelfde manier. Bijvoorbeeld: maak zowel in het begin als het einde van het gesprek gebruik van een schouderklopje.

 

Indien het bovenstaand contactritueel minder vlot loopt kunnen onderstaande tips je zeker helpen. Deze eenvoudige tips zijn algemene tips die je bij iedere fase van dementie kunt gebruiken. Indien je nood hebt aan meer informatie over hoe je op een goede manier contact kunt maken met de oudere, ga dan naar de omgangstips en kies de fase waar de oudere zich bevindt. Klik hier om terug te gaan naar het overzicht.

  • Als de oudere bijvoorbeeld haar rechter arm aanbiedt om te helpen bij het aankleden, maak dan hiervan gebruik. Reageer op ieder ‘initiatief’ of ‘actie’ die de oudere onderneemt om jou als familielid of naaste te helpen.
  • Bevestig de oudere als hij of zij iets goeds heeft gedaan. Ook bij gesprekken: toon interesse, herhaal hun vraag om bijkomende uitleg, voer uit wat de oudere wil, knik ‘ja’,….
  • Als je de oudere bijvoorbeeld verzorgt of helpt, verwoord dan wat je doet. Op die manier kan de oudere beter volgen en ook beter verstaan.
  • Zorg voor een goede, aangename sfeer. Maak gebruik van geuren van vroeger, laat de kasten van vroeger indien mogelijk staan, maak het gezellig,…
  • Ga nooit in discussie met de oudere over de waarheid. Een persoon met dementie leeft in zijn of haar eigen leefwereld die (bijna) niet verbeterd kan worden.
  • Probeer de oudere ook aan het woord te laten tijdens het gesprek: hoe meer, hoe beter. De oudere zal dit positief ervaren en zich hierdoor gewaardeerd voelen. Indien het gesprek ongestructureerd/onoverzichtelijk verloopt, leid dan het gesprek en zorg dan voor die structuur.
  • Gebruik geen moeilijke woorden, zodat de oudere alles goed kan verstaan. Maak indien nodig gebruik van korte zinnen en gebaren. Toon het voor als de oudere het niet begrijpt.
  • Door de dementie is het mogelijk dat de oudere meer tijd nodig heeft om na te denken. Geef die tijd en maak hier tijd voor. Las indien nodig een pauze in tijdens het gesprek.
  • Als je praat met de oudere, stop dan ondertussen met andere zaken te doen. Zo niet kan de concentratie van de oudere verminderen.
  • Als de oudere gewend is om in het dialect te praten, praat dan dialect mee.
  • Durf grapjes te maken en geef complimenten.